Türkiye’de Obezlerin Sayısı Artıyor mu?

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre 2016’da 15 yaş üstü kadınlardaki obez oranı 2008’e göre yaklaşık %5.5, 15 yaş üstü erkeklerde ise yaklaşık %3 artmıştır. 2014’te her iki grupta obozite oranı maksimum seviyeye ulaşmış; bu yıldan itibaren hafif bir düşme eğilimi göstermiştir.

Bu sonucu, Tableau programını kullanarak yaptığım çalışmadan çıkardım. Aşağıdaki Tableau kullanarak oluşturduğum dashboard üzerinde gezinerek çalışmayla ilgili daha ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.

 

İstatistik Ders-1 : Giriş

Giriş

İstatistik eğitim serisine başlamış bulunmaktayız. İstatistik birçok alanda kullanılan bir bilimdir. Eğer bir veriniz varsa ve bu veriyi analiz etmek istiyorsanız istatistik bilmeniz önemlidir. Ben de bu eğitim serisinde bu ihtiyacınızı karşılayacak temel istatistik bilgisini vermek istiyorum. Şimdi istatistikin tanımıyla başlayalım. İstatiskin tanımını şu şekilde yapabiliriz:

İstatistik, verinin ya da bilginin tanımlanması, düzenlenmesi ve yorumlanması için gerekli araçları ve yöntemleri tarif eden bir bilimdir.

Bu tanımda geçen veri, bir öğrencilerin bir dersten aldığı notlar, bir restorandaki ortalama yemek fiyatı, ortalama günde bir köprüden geçen araba sayısı olabilir. Bu veri toplandıktan sonra , düzenlenir, özetlenir ve yorumlanır. İşte bu eğitim serisinde ilk olarak verinin nasıl toplanacağını, düzenleneceğini ve özetleneceğini öğreneceğiz. Bu tanımlayıcı istatistik (descriptive statistics) olarak geçmektedir. Daha sonra verimizi yorumlamayı öğreneceğiz. Bu da çıkarımsal istatistik (inferential statistics) olarak geçmektedir. Şimdi bu iki kavramı biraz açalım.

Tanımlayıcı İstatistik Nedir?

Tanımlayıcı istatistik, bir veri setini düzenler ve veri setinin özelliğini tarif eder.  Örneğin aşağıdaki tablo A lisesindeki son sınıftan (B sınıfı) 9 öğrencinin ismini, kazandığı üniversite bölümünü ve yaşını göstermektedir. Bu sınıfta en çok hangi bölüm kazanılmış diye sorarsak, bunu cevaplamak için tanımlayıcı istatistikten yararlanabilirsiniz. Burada öğrencilerin kazandığı bölümlerden en fazla hangisi tekrar ediyor. Burada cevap psikolojidir. Çünkü 3 kez tekrar ediyor. Buna istatistik de mod (mode) denir. Eğer ortalama yaşı merak ediyorsanız bunun için yine tanımlayıcı istatistike başvururuz. Yaş sütunundaki değerleri toplar ve öğrenci sayısına böleriz. Cevap 17,8’dir. Kısaca ortalama (average) aldık.  Tanımlayıcı istatistik işte budur. Burada kısaca öğrenci verilerini topladık, sonra tablo haline getirerek düzenledik. Son olarak da ortalama ve mod alarak bazı açılardan özetledik.  Fakat yorumlamadık. Bu yorumlama konusu çıkarımsal istatistike girmektedir. Şimdi bundan bahsedelim.

İsim Bölüm Yaş
Bahadır Bilgisayar Mühendisliği 17
Selin Psikoloji 18
Cumali Astronomi ve Uzay Bilimleri 19
Arzu Okul Öncesi Öğretmenliği 18
Birsen Psikoloji 18
Hakan Halkla İlişkiler 17
Murat Psikoloji 18
 Burak Bilgisayar Mühendisliği  18
 Duru Okul Öncesi Öğretmenliği  18

 

Çıkarımsal İstatistik

Çıkarımsal istatistik çoğu zaman tanımlayıcı istatistikten sonra gelen bir adımdır. Verilerinizi topladınız ve özetlediniz. Bundan sonra bu özet veri hakkında yorumlama ve çıkarımlar yapmaya başlayabilirsiniz. Çıkarımsal istatistik daha küçük bir veri setini kullanarak daha büyük veri setleri hakkında çıkarımlar yapmak için kullanılır. Yukarıdaki örnekten gidersek bir lisedeki 9 kişilik sınıftan öğrencilerin gittiği bölümlerden (küçük veri seti), o lisedeki öğrencilerin gitmiş olabileceği bölümler (daha büyük veri seti) hakkında çıkarım yapmak çıkarımsal istatistike girer.

Buradaki daha küçük gruba (9 kişi) ya da kümeye örneklem (sample) deriz. Bir örneklem, bir evrenin (population) parçası ya da alt kümesi olarak ifade edilir. Örneğin, burada örneklem dokuz kişilik sınıf, evren ise bu lisenin son sınıfına giden öğrencilerdir. 

Basit anlamda çıkarımsal istatistik bu şekildeydi. İstatistik verinize değer katar. Bir sonraki yazıda (derste) tanımlayıcı istatistikteki araç ve yöntemleri görmeye başlayacağız. İlk olarak ortalama hesaplamayı göreceğiz. Hoşçakalın.